sponsored links
TED@IBM

Charity Wayua: A few ways to fix an ailing government

Charity Wayua: Kilka sposobów na naprawę rządu

November 15, 2016

Charity Wayua wykorzystuje swoje umiejętności badacza nowotworów na nietypowym pacjencie: władzach swojej ojczystej Kenii. Opowiada o tym ,jak pomogła rządowi znacząco poprawić proces otwierania prywatnej działalności, istotnego czynnika dla wzrostu gospodarki, przyczyniając się do nowych inwestycji i uznania Kenii przez Bank Światowy za czołowego reformatora.

Charity Wayua - Public sector researcher
IBM's Charity Wayua is a research manager in Nairobi, Kenya, where she leads the company's the public sector research team. Full bio

sponsored links
Double-click the English subtitles below to play the video.
Growing up in Kenya,
Dorastając w Kenii,
00:12
I knew I always wanted
to study biochemistry.
wiedziałam, że chcę studiować biochemię.
00:14
See, I had seen the impact of the high
prevalence of diseases like malaria,
Dostrzegałam skutki częstego
występowania takich chorób jak malaria
00:18
and I wanted to make medicines
that would cure the sick.
i chciałam tworzyć leki,
które uzdrawiałyby chorych.
00:24
So I worked really hard,
Pracowałam bardzo ciężko,
00:27
got a scholarship to the United States,
where I became a cancer researcher,
otrzymałam stypendium do USA,
gdzie zajęłam się badaniem nowotworów
00:29
and I loved it.
i pokochałam to.
00:32
For someone who wants to cure diseases,
Dla kogoś, kto chce leczyć choroby,
00:34
there is no higher calling.
nie ma lepszego powołania.
00:36
Ten years later, I returned
to Kenya to do just that.
10 lat później powróciłam do Kenii,
by właśnie to robić.
00:39
A freshly minted PhD,
Świeżo upieczona magister,
00:43
ready to take on this horrific illness,
gotowa do walki z tą przerażającą chorobą,
00:45
which in Kenya was almost
certainly a death sentence.
która w Kenii oznacza
prawie na pewno wyrok śmierci.
00:47
But instead of landing a job
in a pharmaceutical company
Ale zamiast otrzymać pracę
w firmie farmaceutycznej
00:51
or a hospital,
bądź w szpitalu,
00:54
I found myself drawn
to a different kind of lab,
przyciągnął mnie inny rodzaj laboratorium
00:56
working with a different
kind of patient --
oraz praca z innego rodzaju pacjentem.
00:59
a patient whose illness was so serious
Pacjentem, którego choroba
była tak poważna,
01:01
it impacted every single
person in my country;
że wpływała na każdego mieszkańca kraju;
01:04
a patient who needed to get healthy fast.
pacjentem, który musiał szybko wyzdrowieć.
01:07
That patient was my government.
Tym pacjentem był mój rząd.
01:10
(Laughter)
(Śmiech)
01:14
See, many of us will agree that lots
of governments are unhealthy today.
Wielu z nas zgodzi się,
że sporo rządów dziś choruje.
01:16
(Laughter)
(Śmiech)
01:20
(Applause)
(Brawa)
01:22
And Kenya was no exception.
Kenia nie była wyjątkiem.
01:28
When I returned to Kenya in 2014,
Gdy wróciłam do Kenii w 2014 roku,
01:30
there was 17 percent youth unemployment.
wskaźnik bezrobocia
wśród młodych wynosił 17%.
01:33
And Nairobi, the major business hub,
A Nairobi, główne centrum biznesu,
01:36
was rated 177th on the quality
of living index.
było na 177. pozycji
pod względem jakości życia.
01:39
It was bad.
Było źle.
01:43
Now, an economy is only as healthy
as the entities that make it up.
Gospodarka jest tylko na tyle zdrowa,
na ile zdrowe są jej składniki.
01:46
So when government --
Gdy rząd,
01:51
one of its most vital entities --
jeden z najistotniejszych składników,
01:52
is weak or unhealthy,
jest słaby bądź chory,
01:54
everyone and everything suffers.
każdy i wszystko cierpi.
01:55
Sometimes you might
put a Band-Aid in place
Czasami można założyć plaster,
01:58
to try and temporarily stop the pain.
by chwilowo uśmierzyć ból.
02:01
Maybe some of you here have participated
Może niektórzy z was uczestniczyli
02:04
in a Band-Aid operation
to an African country --
w operacji Plaster
dla krajów afrykańskich,
02:06
setting up alternative schools,
building hospitals, digging wells --
tworząc alternatywne szkoły,
budując szpitale, kopiąc studnie,
02:09
because governments there
either weren't or couldn't provide
bo miejscowe władze albo nie chciały,
albo nie mogły zapewnić
02:14
the services to their citizens.
tych usług swoim obywatelom.
02:17
We all know this is a temporary solution.
Wszyscy wiemy, że to jedynie
tymczasowe rozwiązanie.
02:19
There are just some things
Band-Aids can't fix,
Są sprawy, których plaster nie naprawi,
02:23
like providing an environment
where businesses feel secure
jak zapewnienie środowiska,
w którym wszystkie przedsiębiorstwa
02:26
that they'll have an equal opportunity
mają równe szanse
02:31
to be able to run and start
their businesses successfully.
na założenie i prowadzenie swojej firmy.
02:33
Or there are systems in place
Albo że istnieją system ochrony
02:36
that would protect the private
property that they create.
stworzonej własności prywatnej.
02:38
I would argue,
Uważam,
02:41
only government is capable of creating
these necessary conditions
że tylko rząd może zapewnić
02:42
for economies to thrive.
niezbędne warunki dla rozwoju gospodarki.
02:45
Economies thrive when business are able
to quickly and easily set up shop.
Gospodarka kwitnie, gdy przedsiębiorstwa
mogą szybko i łatwo otwierać sklepy.
02:48
Business owners create new sources
of income for themselves,
Właściciele biznesów tworzą
nowe źródła dochodów samodzielnie,
02:53
new jobs get added into the economy
powstają nowe miejsca pracy,
02:56
and then more taxes are paid
to fund public projects.
dzięki czemu wpływa więcej podatków,
by finansować programy publiczne.
02:59
New business is good for everyone.
Nowy biznes jest dobry dla wszystkich.
03:03
And it's such an important measure
of economic growth,
Jest również tak ważną miarą
wzrostu gospodarczego,
03:06
the World Bank has a ranking called
the "Ease of Doing Business Ranking,"
że Bank Światowy prowadzi ranking
"Łatwość prowadzenia działalności",
03:09
which measures how easy
or difficult it is to start a business
który określa stopień
trudności założenia działalości
03:13
in any given country.
w poszczególnych krajach.
03:16
And as you can imagine,
Jak pewnie się domyślacie,
03:17
starting or running a business
in a country with an ailing government --
założenie lub prowadzenie przedsiębiorstwa
w kraju, w którym rząd jest chory,
03:20
almost impossible.
jest prawie niemożliwe.
03:23
The President of Kenya knew this,
which is why in 2014,
Prezydent Kenii był tego świadomy,
dlatego też w 2014 roku
03:26
he came to our lab and asked
us to partner with him
przyszedł do naszego laboratorium
i poprosił o wsparcie,
03:30
to be able to help Kenya
to jump-start business growth.
by pomóc Kenii rozruszać
rozwój nowych przedsiębiorstw.
03:33
He set an ambitious goal:
Postawił ambitny cel:
03:37
he wanted Kenya to be ranked top 50
in this World Bank ranking.
chciał, by Kenia zajęła 50 miejsce
w najnowszym rankingu Banku Światowego.
03:39
In 2014 when he came,
W 2014 roku, gdy się do nas zgłosił,
03:45
Kenya was ranked 136 out of 189 countries.
Kenia była na 136 miejscu
spośród 189 krajów.
03:47
We had our work cut out for us.
Mieliśmy nakreśloną pracę.
03:51
Fortunately, he came to the right place.
Na szczęście prezydent
przyszedł w odpowiednie miejsce.
03:55
We're not just a Band-Aid kind of team.
Nie jesteśmy tylko
organizacją typu plaster.
03:58
We're a group of computer scientists,
mathematicians, engineers
Jesteśmy grupą stworzoną
z informatyków, matematyków, inżynierów
04:00
and a cancer researcher,
oraz badacza nowotworów,
04:04
who understood that in order
to cure the sickness
którzy rozumieją, że aby wyleczyć
04:06
of a system as big as government,
system tak duży jak rząd,
04:08
we needed to examine the whole body,
trzeba przebadać całe ciało,
04:10
and then we needed to drill down
all the way from the organs,
trzeba przejść całą drogę,
04:13
into the tissues,
od organów przez tkanki,
04:16
all the way to single cells,
aż do pojedynczych komórek,
04:17
so that we could properly
make a diagnosis.
żeby postawić właściwą diagnozę.
04:19
So with our marching orders
from the President himself,
Z rozkazami od samego prezydenta
04:22
we embarked on the purest
of the scientific method:
rozpoczęliśmy od najczystszej
metody naukowej:
04:25
collecting data --
zebrania danych,
04:28
all the data we could get our hands on --
wszystkich dostępnych danych,
04:29
making hypotheses,
skonstruowania hipotez,
04:31
creating solutions,
wymyślenia rozwiązań,
04:33
one after the other.
jedno po drugim.
04:34
So we met with hundreds of individuals
who worked at government agencies,
Spotkaliśmy się z setkami osób
z organizacji rządowych,
04:36
from the tax agency, the lands
office, utilities company,
biur podatkowych, urzędów ziemskich,
przedsiębiorstw usług komunalnych,
04:40
the agency that's responsible
for registering companies,
urzędów odpowiedzialnych
za rejestrowanie działalności.
04:44
and with each of them, we observed
them as they served customers,
Wszystkich obserwowaliśmy
podczas obsługi klientów,
04:48
we documented their processes --
most of them were manual.
dokumentowaliśmy ich metody.
04:51
We also just went back and looked at
a lot of their previous paperwork
Większość była wykonywana ręcznie.
04:57
to try and really understand;
Przeanalizowaliśmy
wcześniejszą dokumentację,
05:00
to try and diagnose what bodily
malfunctions had occurred
żeby dokładnie zrozumieć;
05:03
that lead to that 136th spot
on the World Bank list.
żeby rozpoznać, jakie usterki ciała
05:06
What did we find?
doprowadziły do 136. miejsca
na liście Banku Światowego.
05:10
Well, in Kenya it was taking 72 days
Co odkryliśmy?
05:11
for a business owner
to register their property,
W Kenii zajmowało 72 dni
05:15
compared to just one day in New Zealand,
przeciętnemu przedsiębiorcy
zarejestrowanie własności,
05:18
which was ranked second
on the World Bank list.
w porównaniu z jednym dniem
w Nowej Zelandii,
05:21
It took 158 days to get
a new electric connection.
zajmującej 2 miejsce
na liście Banku Światowego.
05:24
In Korea it took 18 days.
Aż 158 dni, by uzyskać
nowe podłączenie elektryczne.
05:29
If you wanted to get a construction permit
W Korei trwa to 18 dni.
05:32
so you could put up a building,
Uzyskanie zezwolenia na budowę,
05:34
in Kenya, it was going
to take you 125 days.
by móc postawić budynek,
05:36
In Singapore, which is ranked first,
that would only take you 26 days.
w Kenii zajęłoby 125 dni.
05:40
God forbid you had to go to court
Na pierwszym miejscu jest
Singapur - jedynie 26 dni.
05:45
to get help in being able to settle
a dispute to enforce a contract,
Obyś nie musiał zwracać się do sądu,
05:47
because that process alone
would take you 465 days.
o rozstrzygnięcie sporu
dotyczącego egzekwowania umowy,
05:51
And if that wasn't bad enough,
ponieważ sam ten proces zająłby 465 dni.
05:56
you would lose 40 percent
of your claim in just fees --
Na domiar złego
06:00
legal fees, enforcement fees, court fees.
40% wygranej poszłoby na same opłaty:
06:04
Now, I know what you're thinking:
opłaty prawne, egzekucyjne, sądowe.
06:09
for there to exist such inefficiencies
in an African country,
Wiem, co myślicie:
06:12
there must be corruption.
do takiej nieudolności
w afrykańskim państwie
06:16
The very cells that run the show
must be corrupt to the bone.
potrzebna jest korupcja.
06:18
I thought so, too, actually.
Komórki stojące na czele,
muszą być skorumpowane do szpiku kości.
06:22
When we started out,
Właściwie ja też tak pomyślałam.
06:24
I thought I was going to find
so much corruption,
Gdy rozpoczęliśmy pracę,
06:26
I was literally going to either die
or get killed in the process.
myślałam, że odkryję
korupcję na tak duża skalę,
06:29
(Laughter)
że albo sama umrę albo mnie zabiją
w trakcie tego procesu.
06:33
But when we dug deeper,
(Śmiech)
06:36
we didn't find corruption
in the classic sense:
Ale gdy dokopaliśmy się głębiej,
06:38
slimy gangsters lurking in the darkness,
nie znaleźliśmy korupcji
w tradycyjnym rozumieniu:
06:42
waiting to grease the palms
of their friends.
oślizgłych gangsterów
czających się w ciemności,
06:45
What we found was an overwhelming
sense of helplessness.
czekających, by dać w łapę kolegom.
06:48
Our government was sick,
Odkryliśmy za to
przytłaczające poczucie bezsilności.
06:53
because government
employees felt helpless.
Nasz rząd był chory,
06:54
They felt that they were not
empowered to drive change.
bo urzędnicy czuli się bezsilni.
06:58
And when people feel stuck and helpless,
Czuli, że nie mogą wprowadzać zmian.
07:02
they stop seeing their role
in a bigger system.
Gdy ludzie czują się
sparaliżowani i bezsilni,
07:06
They start to think the work they do
doesn't matter in driving change.
przestają dostrzegać rolę,
jaką pełnią w systemie.
07:10
And when that happens,
Zaczynają myśleć, że ich praca
nie ma znaczenia w napędzaniu zmiany.
07:14
things slow down,
Gdy to się dzieje,
07:16
fall through the cracks
wszystko zwalnia,
07:18
and inefficiencies flourish.
jest pomijane,
07:19
Now imagine with me,
a nieskuteczność bujnie się rozwija.
07:23
if you had a process
you had to go through --
Teraz spróbujcie sobie wyobrazić,
07:24
had no other alternative --
że macie pewien proces do przejścia,
07:28
and this process was inefficient, complex
nie macie żadnej alternatywy
07:30
and very, very slow.
i ten proces jest
nieefektywny, skomplikowany
07:34
What would you do?
i bardzo wolny.
07:35
I think you might start by trying
to find somebody to outsource it to,
Co byście zrobili?
07:38
so that they can just
take care of that for you.
Pewnie poszukalibyście kogoś,
komu to zadanie zlecić,
07:41
If that doesn't work,
żeby ktoś zrobił to za was.
07:44
maybe you'd consider paying somebody
Jeżeli to by nie podziałało,
07:47
to just "unofficially" take care
of it on your behalf --
może rozważylibyście zapłacenie komuś,
07:49
especially if you thought
nobody was going to catch you.
by ta osoba "nieoficjalnie" zajęła się
tą sprawą w waszym imieniu.
07:52
Not out of malice or greed,
Zwłaszcza w przekonaniu,
że nikt was nie złapie.
07:56
just trying to make sure that you get
something to work for you
Nie ze złośliwości czy chciwości,
07:59
so you can move on.
po prostu zrobilibyście coś,
08:02
Unfortunately, that
is the beginning of corruption.
by móc ruszyć dalej.
08:03
And if left to thrive and grow,
Niestety, tak właśnie
zaczyna się korupcja.
08:07
it seeps into the whole system,
Gdy taki proces rośnie bez kontroli,
08:09
and before you know it,
przenika do całego systemu,
08:11
the whole body is sick.
i zanim się spostrzeżesz,
08:12
Knowing this,
całe ciało choruje.
08:16
we had to start by making sure
Mając to na uwadze,
08:17
that every single stakeholder
we worked with had a shared vision
zaczęliśmy od upewnienia się,
08:19
for what we wanted to do.
że wszyscy zainteresowani
mają wspólną wizję tego,
08:23
So we met with everyone,
co chcemy zrobić.
08:26
from the clerk whose sole job
is to remove staples
Spotkaliśmy się z wszystkimi,
08:28
from application packets,
od urzędnika zajmującego się
usuwaniem zszywek z wniosków,
08:31
to the legal drafters
at the attorney general's office,
przez autorów prawnych
w Prokuraturze Generalnej,
08:33
to the clerks who are responsible
for serving business owners
po urzędników odpowiedzialnych
za obsługę przedsiębiorców
08:37
when they came to access
government services.
starających się o usługi rządowe.
08:40
And with them,
Wspólnie upewniliśmy się,
08:43
we made sure that they understood
że rozumieją, jak ich postępowanie
08:44
how their day-to-day actions
were impacting our ability as a country
wpływa na możliwość naszego kraju
08:46
to create new jobs
and to attract investments.
w tworzeniu nowych miejsc pracy
oraz przyciąganiu inwestycji.
08:50
No one's role was too small;
everyone's role was vital.
Nikogo nie bagatelizowano;
każdy był ważny.
08:54
Now, guess what we started to see?
Zgadnijcie, co zaczęliśmy zauważać?
08:59
A coalition of government employees
Związek pracowników rządowych
09:02
who are excited and ready to drive change,
podekscytowanych i gotowych do zmian,
09:04
began to grow and form.
zaczął się formować i rozrastać.
09:07
And together we started
to implement changes
Wspólnie zaczęliśmy
wprowadzać w życie zmiany,
09:09
that impacted the service
delivery of our country.
które wpłynęły na jakość usług
dostarczanych przez nasze państwo.
09:12
The result?
Wynik?
09:16
In just two years,
W ciągu dwóch lat
09:17
Kenya's ranking moved from 136 to 92.
Kenia przeskoczyła w rankingu
z miejsca 136 na 92.
09:19
(Applause)
(Brawa)
09:24
And in recognition of the significant
reforms we've been able to implement
W dowodzie uznania dla wagi reform,
jakie udało nam się wprowadzić w życie
09:32
in such a short time,
w tak krótkim czasie,
09:36
Kenya was recognized
Kenia znalazła się w pierwszej trójce
09:38
to be among the top three
global reformers in the world
globalnych reformatorów na świecie
09:40
two years in a row.
przez dwa lata z rzędu.
09:44
(Applause)
(Brawa)
09:46
Are we fully healthy?
Czy jesteśmy w pełni zdrowi?
09:53
No.
Nie.
09:55
We have some serious work still to do.
Wciąż mamy poważne
problemy do rozwiązania.
09:57
I like to think about these two years
like a weight-loss program.
Lubię myśleć o tych
dwóch latach jak o diecie.
10:00
(Laughter)
(Śmiech)
10:04
It's that time after months
of hard, grueling work at the gym,
To ten moment, gdy po miesiącach
ciężkiej, wyczerpującej pracy na siłowni
10:06
and then you get your first
time to weigh yourself,
możesz się pierwszy raz zważyć
10:10
and you've lost 20 pounds.
i okazuje się, że schudłeś 10 kg.
10:12
You're feeling unstoppable.
Czujesz się niepokonany.
10:14
Now, some of you may think
this doesn't apply to you.
Niektórzy mogą myśleć,
że to się do nich nie odnosi.
10:18
You're not from Kenya.
Nie pochodzicie z Kenii.
10:22
You don't intend to be an entrepreneur.
Nie macie zamiaru zostać przedsiębiorcą.
10:24
But think with me for just a moment.
Ale zastanówcie się przez moment.
10:26
When is the last time
you accessed a government service?
Kiedy ostatnio korzystaliście
z usług publicznych?
10:29
Maybe applied for your driver's license,
Może staraliście się o prawo jazdy
10:33
tried to do your taxes on your own.
lub próbowaliście sami opłacić podatki.
10:36
It's easy in this political
and global economy
Obecnie łatwo w politycznej
i światowej ekonomii
10:42
to want to give up when we think
about transforming government.
załamać ręce na myśl
o przekształceniu państwa.
10:45
We can easily resign to the fact
or to the thinking
Można łatwo zrezygnować
przez fakt bądź przekonanie,
10:49
that government is too inefficient,
że władze są zbyt nieskuteczne,
10:52
too corrupt,
zbyt skorumpowane,
10:55
unfixable.
nie do naprawy.
10:56
We might even rarely get
some key government responsibilities
Można nawet od czasu do czasu
przerzucić obowiązki władz
10:58
to other sectors,
na inne organizacje,
11:01
to Band-Aid solutions,
takie rozwiązanie-plaster,
11:03
or to just give up and feel helpless.
lub po prostu się poddać
i czuć się bezradnym.
11:04
But just because a system is sick
doesn't mean it's dying.
Ale to, że system jest chory,
nie znaczy, że umiera.
11:07
We cannot afford to give up
Nie możemy pozwolić sobie na rezygnację,
11:12
when it comes to the challenges
of fixing our governments.
jeżeli chodzi o wyzwania dotyczące
naprawy naszych rządów.
11:15
In the end,
Na koniec:
11:19
what really makes a government healthy
is when healthy cells --
prawdziwą przyczyną zdrowia rządu
są zdrowe komórki,
11:22
that's you and I --
jak ty i ja,
11:26
get to the ground,
które stają na nogach,
11:29
roll up our sleeves,
podkasują rękawy,
11:31
refuse to be helpless
odrzucają bezradność
11:32
and believe that sometimes,
i wierzą, że czasami
11:34
all it takes is for us
to create some space
trzeba tylko stworzyć trochę miejsca
11:36
for healthy cells to grow and thrive.
dla zdrowych komórek,
do właściwego rozwoju.
11:39
Thank you.
Dziękuję.
11:42
(Applause)
(Brawa)
11:43
Translator:Hanna Dziedusiewicz
Reviewer:Rysia Wand

sponsored links

Charity Wayua - Public sector researcher
IBM's Charity Wayua is a research manager in Nairobi, Kenya, where she leads the company's the public sector research team.

Why you should listen

Dr. Charity Wayua creates commercially viable innovative solutions to address inefficiencies in the delivery of government services with the aim of creating an environment where businesses thrive. Wayua and her team work closely with the government and private sector to co-create various public sector solutions that make the delivery of government services to businesses more efficient and effective. The World Bank ranked Kenya the third most reformed country on its "Ease of Doing Business" ranking two years in a row, moving up 44 places in rank in just two years in part due to the work of Wayua's team.

The original video is available on TED.com
sponsored links

If you need translations, you can install "Google Translate" extension into your Chrome Browser.
Furthermore, you can change playback rate by installing "Video Speed Controller" extension.

Data provided by TED.

This website is owned and operated by Tokyo English Network.
The developer's blog is here.