English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TEDxYouth@Sydney

Emily Parsons-Lord: Art made of the air we breathe

Emily Parsons-Lord: Nghệ thuật làm bằng không khí chúng ta hít thở

Filmed
Views 840,395

Emily Parsons-Lord tái tạo không khí từ những phút giây riêng biệt trong lịch sử của Trái Đất, từ không khí trong lành và tươi mát của thời kỳ Carbon đến không khí nước soda của Great Dying đến không khí nặng độc hại trong tương lai chúng ta đang tạo ra. Bằng cách chuyển không khí vào trong nghệ thuật, cô ấy đã mời gọi chúng ta đến thế giới vô hình quanh ta. Hít thở trong quá khứ và tương lai của trí tưởng tượng , hãy cùng bắt đầu cuộc nói chuyện thú vị này

- Artist
Emily Parsons-Lord makes cross-disciplinary contemporary art that is informed by research and critical dialogue with materials and climate science. Full bio

If I asked you to picture the air,
Nếu tôi hỏi bạn về hình ảnh của không khí
00:13
what do you imagine?
bạn sẽ tưởng tượng đền điều gì?
00:17
Most people think about either empty space
Hầu hết mọi người nghĩ về
một không gian trống
00:20
or clear blue sky
hoặc bầu trời trong xanh
00:24
or sometimes trees dancing in the wind.
đôi khi là những cây xanh
nhảy múa trong gió
00:26
And then I remember my high school
chemistry teacher with really long socks
Và sau đó tôi nhớ giáo viên hóa
thời trung học của tôi với đôi vớ rất dài
00:29
at the blackboard,
trước bảng đen,
00:33
drawing diagrams of bubbles
connected to other bubbles,
vẽ sơ đồ về các bong bóng này
kết nối với các bong bóng khác
00:34
and describing how they vibrate
and collide in a kind of frantic soup.
mô tả chúng chuyển động và va chạm ra sao
trong một loại dung dịch hỗn loạn.
00:38
But really, we tend not to think
about the air that much at all.
Nhưng thật sự chúng ta không thường
nghĩ về không khí nhiều lắm.
00:44
We notice it mostly
Chúng ta thường là để ý đến nó
00:48
when there's some kind of unpleasant
sensory intrusion upon it,
khi có một cảm giác khó chịu xâm nhập vào,
00:50
like a terrible smell
or something visible like smoke or mist.
như một mùi khủng khiếp hay cái gì đó
có thể nhìn thấy như khói hoặc sương,
00:54
But it's always there.
Nhưng nó luôn ở đó.
01:00
It's touching all of us right now.
Nó chạm vào tất cả chúng ta ngay bây giờ.
01:03
It's even inside us.
Nó thậm chí ở bên trong chúng ta.
01:05
Our air is immediate, vital and intimate.
không khí của chúng ta gần gũi,
quan trọng, và thân thiết.
01:09
And yet, it's so easily forgotten.
Thế nhưng, nó rất dễ dàng bị lãng quên.
01:15
So what is the air?
Vậy không khí là gì?
01:20
It's the combination of the invisible
gases that envelop the Earth,
Nó là sự kết hợp của
các loại khí vô hình bao bọc trái đất,
01:22
attracted by the Earth's
gravitational pull.
bị thu hút bởi lực hấp dẫn.
01:25
And even though I'm a visual artist,
Và mặc dù tôi là một nghệ sĩ thị giác,
01:29
I'm interested in
the invisibility of the air.
tôi quan tâm đến sự vô hình của không khí.
01:32
I'm interested in how we imagine it,
đến cách chúng ta hình dung về nó,
01:36
how we experience it
làm thế nào để trải nghiệm nó
01:39
and how we all have an innate
understanding of its materiality
và làm thế nào chúng ta bẩm sinh
đã biết về tính cụ thể của nó
01:41
through breathing.
thông qua việc thở.
01:45
All life on Earth changes the air
through gas exchange,
Tất cả sự sống trên Trái Đất
thay đổi không khí qua việc trao đổi khí,
01:48
and we're all doing it right now.
và chúng ta đều đang làm
việc đó ngay lúc này.
01:54
Actually, why don't we all
right now together take
Bây giờ, tại sao chúng ta không cùng nhau
01:56
one big, collective, deep breath in.
hít một hơi thở sâu.
01:59
Ready? In. (Inhales)
Sẵn sàng chứ? Vào. ( Hít vào)
02:02
And out. (Exhales)
Và ra. ( Thở ra)
02:07
That air that you just exhaled,
Không khí mà bạn vừa thở ra,
02:10
you enriched a hundred times
in carbon dioxide.
bạn đã làm carbon dioxide
nhiều hơn hàng trăm lần.
02:13
So roughly five liters of air per breath,
17 breaths per minute
Khoảng 5 lít không khí trong mỗi lần thở,
17 lần thở trong mỗi phút
02:18
of the 525,600 minutes per year,
của 525,600 phút mỗi năm,
02:24
comes to approximately
45 million liters of air,
ta có được khoảng 45 triệu lít không khí,
02:30
enriched 100 times in carbon dioxide,
làm carbon dioxide nhiều gấp 100 lần,
02:35
just for you.
chỉ riêng với bạn.
02:39
Now, that's equivalent to about 18
Olympic-sized swimming pools.
Và điều đó tương đương với khoảng
18 bể bơi đạt chuẩn Olympic.
02:41
For me, air is plural.
Với tôi, không khí là vô kể.
02:48
It's simultaneously
as small as our breathing
nó vừa nhỏ như hơi thở của chúng ta
02:50
and as big as the planet.
mà vừa lớn như hành tinh này.
02:53
And it's kind of hard to picture.
Và thật khó để hình dung ra nó.
02:56
Maybe it's impossible,
and maybe it doesn't matter.
Có lẽ là không thể hoặc không quan trọng.
03:00
Through my visual arts practice,
thông qua thực tế
nghệ thuật thị giác của mình,
03:03
I try to make air, not so much picture it,
Tôi cố gắng tạo ra không khí,
không bằng nhiều hình ảnh,
03:06
but to make it visceral
and tactile and haptic.
nhưng theo lý trí và xúc giác của mình
03:10
I try to expand this notion
of the aesthetic, how things look,
Tôi cố gắng mở rộng khái niệm thẩm mỹ này,
các sự vật có hình dáng thế nào
03:15
so that it can include things
like how it feels on your skin
để nó bao gồm cả những điều như:
cảm giác như thế nào khi nó ở trên da bạn
03:20
and in your lungs,
và trong phổi bạn,
03:23
and how your voice sounds
as it passes through it.
và giọng nói của bạn nghe thế nào
khi đi xuyên qua nó.
03:25
I explore the weight, density and smell,
but most importantly,
Tôi khám phá ra trọng lượng, mật độ,
và mùi vị, nhưng quan trọng nhất,
03:30
I think a lot about the stories we attach
to different kinds of air.
tôi nghĩ rất nhiều về câu chuyện đi cùng
với các loại không khí khác nhau.
03:34
This is a work I made in 2014.
Đó là việc tôi thực hiện năm 2014
03:42
It's called "Different Kinds
of Air: A Plant's Diary,"
Gọi là: "Các loại không khí khác nhau:
nhật ký của nhà máy,"
03:46
where I was recreating the air
from different eras in Earth's evolution,
nơi tôi tái tạo không khí từ các thời kỳ
khác nhau trong sự tiến hóa của Trái Đất
03:49
and inviting the audience
to come in and breathe them with me.
và mời khán giả đến và cùng thở với tôi.
03:53
And it's really surprising,
so drastically different.
Nó thật sự đáng ngạc nhiên,
khác biệt rất mạnh mẽ.
03:56
Now, I'm not a scientist,
Bây giờ, tôi không phải là nhà khoa học,
04:01
but atmospheric scientists
will look for traces
nhưng các nhà khoa học khí quyển
sẽ tìm ra những dấu vết
04:03
in the air chemistry in geology,
trong hóa học không khí trong địa chất,
04:06
a bit like how rocks can oxidize,
một chút kiểu như:
làm thế nào đá có thể oxy hóa,
04:09
and they'll extrapolate
that information and aggregate it,
và họ sẽ loại suy thông tin
và tổng hợp nó,
04:12
such that they can
pretty much form a recipe
như vậy họ có thể tạo thành
một công thức đẹp
04:15
for the air at different times.
về không khí ở những thời điểm khác nhau.
04:18
Then I come in as the artist
and take that recipe
Rồi tôi đi vào như một nghệ sĩ,
lấy công thức đó
04:20
and recreate it using the component gases.
tái tạo nó bằng cách
sử dụng các khí thành phần.
04:23
I was particularly interested
in moments of time
Tôi đặc biệt quan tâm đến
những khoảng khắc
04:28
that are examples
of life changing the air,
như những ví dụ cho
cuộc sống thay đổi không khí
04:31
but also the air that can influence
how life will evolve,
nhưng không khí còn có thể ảnh hưởng đến
cách cuộc sống phát triển,
04:35
like Carboniferous air.
như không khí thời kì Carboniferous.
04:40
It's from about 300 to 350
million years ago.
Nó khoảng từ 300 đến
350 triệu năm trước đây.
04:43
It's an era known
as the time of the giants.
Là thời đại được biết đến như
thời kỳ của người khổng lồ.
04:47
So for the first time
in the history of life,
Vì vậy, lần đầu tiên trong lịch sử,
04:51
lignin evolves.
chất gỗ tiến hóa
04:53
That's the hard stuff
that trees are made of.
Đó là chất liệu cứng mà cây được làm nên.
04:55
So trees effectively invent
their own trunks at this time,
Vì vậy cây tạo ra thân
một cách hiệu quả vào lúc này.
04:57
and they get really big,
bigger and bigger,
nó trở nên to lớn hơn
05:01
and pepper the Earth,
rải đều lên Trái Đất
05:03
releasing oxygen, releasing
oxygen, releasing oxygen,
không ngừng giải phóng oxy,
05:04
such that the oxygen levels
are about twice as high
như vậy nồng độ oxy cao gấp đôi
05:07
as what they are today.
như những gì chúng ta có hôm nay
05:11
And this rich air supports
massive insects --
Và nguồn không khí giàu có này
hỗ trợ lượng côn trùng khổng lồ
05:13
huge spiders and dragonflies
with a wingspan of about 65 centimeters.
nhện khổng lồ, chuồn chuồn
với cánh dài khoảng 65 cm.
05:17
To breathe, this air is really clean
and really fresh.
Cho việc hít thở, không khí này
thực sự tươi mát và sạch sẽ.
05:24
It doesn't so much have a flavor,
Nó không có quá nhiều hương vị,
05:28
but it does give your body
a really subtle kind of boost of energy.
Nhưng nó cung cấp cho cơ thể bạn
nguồn thúc đẩy năng lượng tinh tế.
05:30
It's really good for hangovers.
Nó thực sự tốt cho
dư vị khó chịu sau khi say.
05:34
(Laughter)
(Cười)
05:36
Or there's the air of the Great Dying --
Hoặc không khí của kỉ Great Dying
05:38
that's about 252.5 million years ago,
đó là khoảng 252,5 triệu năm trước đây,
05:41
just before the dinosaurs evolve.
ngay trước khi khủng long tiến hóa.
05:44
It's a really short time period,
geologically speaking,
Đó là một khoảng thời gian rất ngắn,
theo như ngành địa chất học,
05:47
from about 20- to 200,000 years.
từ khoảng 20 đến 200.000 năm.
05:50
Really quick.
Rất nhanh.
05:53
This is the greatest extinction event
in Earth's history,
Đây là sự kiện tuyệt chủng lớn nhất
trong lịch sử của trái đất,
05:56
even bigger than when
the dinosaurs died out.
thậm chí lớn hơn cả
khi các loài khủng long chết.
05:58
Eighty-five to 95 percent of species
at this time die out,
85%-95% các loài lúc này chết đi,
06:02
and simultaneous to that is a huge,
dramatic spike in carbon dioxide,
và đồng thời với đó là sự tăng vọt đáng kể
của khí carbon dioxide,
06:06
that a lot of scientists agree
mà rất nhiều nhà khoa học đồng ý
06:11
comes from a simultaneous
eruption of volcanoes
là xuất phát từ sự phun trào cùng lúc
của nhiều ngọn núi lửa
06:13
and a runaway greenhouse effect.
và sự giải thoát cho hiệu ứng nhà kính.
06:16
Oxygen levels at this time go
to below half of what they are today,
Nồng độ oxy vào thời này
thấp hơn một nửa những gì ta có ngày nay,
06:20
so about 10 percent.
khoảng 10%
06:24
So this air would definitely not
support human life,
Vì vậy không khí này chắc chắn không
dành cho sự sống con người,
06:25
but it's OK to just have a breath.
nhưng vẫn Ok nếu chỉ thở,
06:28
And to breathe, it's oddly comforting.
Và để thở, nó dễ chịu một cách kỳ quặc.
06:30
It's really calming, it's quite warm
Nó thực sự êm dịu, nó khá ấm áp
06:33
and it has a flavor a little bit
like soda water.
và nó có hương vị một chút
như nước soda.
06:36
It has that kind of spritz,
quite pleasant.
Nó có loại phun sương, khá dễ chịu.
06:41
So with all this thinking
about air of the past,
Vì vậy, với tất cả các suy nghĩ này
về không khí trong quá khứ,
06:44
it's quite natural to start thinking
about the air of the future.
khá tự nhiên để bắt đầu suy nghĩ
về không khí trong tương lai.
06:47
And instead of being speculative with air
Thay vì tự suy diễn
06:52
and just making up what I think
might be the future air,
và làm những gì tôi nghĩ lcó thể là
không khí trong tương lai,
06:54
I discovered this human-synthesized air.
Tôi phát hiện ra không khí
do con người tổng hợp này.
06:58
That means that it doesn't occur
anywhere in nature,
Điều đó có nghĩa rằng nó không xảy ra
bất cứ đâu trong tự nhiên,
07:02
but it's made by humans in a laboratory
nhưng nó được tạo ra bởi con người
trong phòng thí nghiệm
07:05
for application in different
industrial settings.
cho các ứng dụng khác nhau trong
các ngành công nghiệp.
07:08
Why is it future air?
Tại sao nó là không khí trong tương lai?
07:13
Well, this air is a really stable molecule
Vâng, không khí này là một
phân tử thực sự ổn định
07:15
that will literally be part of the air
once it's released,
mà thật sự sẽ là một phần của không khí
một khi nó được giải phóng,
07:19
for the next 300 to 400 years,
before it's broken down.
cho 300 đến 400 năm tiếp theo,
trước khi nó bị phá vỡ.
07:23
So that's about 12 to 16 generations.
Nghĩa là khoảng 12 đến 16 thế hệ.
07:28
And this future air has
some very sensual qualities.
Và không khí trong tương lai này có
một số phẩm chất thuộc thể xác
07:33
It's very heavy.
Nó thực sự rất nặng
07:37
It's about eight times heavier
than the air we're used to breathing.
Nó nặng khoảng tám lần
so với không khí chúng ta đang sử dụng để thở.
07:39
It's so heavy, in fact,
that when you breathe it in,
Đó là quá nặng, trên thực tế,
rằng khi bạn hít vào,
07:45
whatever words you speak
are kind of literally heavy as well,
bất cứ điều gì từ bạn nói
là loại nghĩa nặng là tốt,
07:48
so they dribble down your chin
and drop to the floor
vì vậy nó rê xuống cằm của bạn
và rơi xuống sàn
07:51
and soak into the cracks.
và ngâm vào khe nứt.
07:55
It's an air that operates
quite a lot like a liquid.
Đó là một không khí mà hoạt động
khá nhiều giống như một chất lỏng.
07:57
Now, this air comes
with an ethical dimension as well.
Bây giờ, không khí này đi kèm
với một chiều đạo đức tốt.
08:02
Humans made this air,
Con người làm không khí này,
08:06
but it's also the most potent
greenhouse gas
nhưng nó cũng gây
hiệu ứng nhà kính mạnh nhất
08:08
that has ever been tested.
đã từng được thử nghiệm.
08:12
Its warming potential is 24,000 times
that of carbon dioxide,
cảnh báo tiềm năng của nó là 24.000 lần
carbon dioxide,
08:15
and it has that longevity
of 12 to 16 generations.
và nó có tuổi thọ mà
của 12-16 thế hệ.
08:20
So this ethical confrontation
is really central to my work.
Vì vậy, cuộc đối đầu về đạo đức này
thực sự là trung tâm cho công việc của tôi
08:25
(In a lowered voice) It has
another quite surprising quality.
(Trong một giọng nói hạ xuống) Nó có
một chất lượng khá ngạc nhiên.
08:43
It changes the sound of your voice
quite dramatically.
Nó thay đổi âm thanh của giọng nói của bạn
khá đáng kể.
08:47
(Laughter)
Cười
08:50
So when we start to think -- ooh!
It's still there a bit.
Vì vậy,chúng tôi bắt đầu suy nghĩ - ooh!
Nó vẫn còn đó một chút
08:57
(Laughter)
Cười
09:00
When we think about climate change,
Khi chúng ta nghĩ về sự thay đổi khí hậu,
09:01
we probably don't think about
giant insects and erupting volcanoes
có lẽ chúng ta không suy nghĩ về
côn trùng khổng lồ và núi lửa phun trào
09:04
or funny voices.
hay giọng nói buồn cười.
09:10
The images that more readily come to mind
Các hình ảnh dễ dàng để nghĩ đến
09:13
are things like retreating glaciers
and polar bears adrift on icebergs.
là những thứ như sông băng rút lui và
gấu Bắc cực trôi giạt trên tảng băng trôi.
09:15
We think about pie charts
and column graphs
Chúng tôi suy nghĩ về biểu đồ
và đồ thị cột
09:21
and endless politicians
talking to scientists wearing cardigans.
và các chính trị gia liên tục nói chuyện
với các nhà khoa học mặc áo nịt.
09:24
But perhaps it's time we start
thinking about climate change
Nhưng có lẽ đến lúc chúng ta bắt đầu
suy nghĩ về biến đổi khí hậu
09:30
on the same visceral level
that we experience the air.
trên mức độ cảm xúc cùng
mà chúng ta trải qua không khí.
09:34
Like air, climate change is simultaneously
at the scale of the molecule,
Giống như không khí, biến đổi khí hậu
là cùng một lúc ở quy mô của các phân tử,
09:39
the breath and the planet.
hơi thở và hành tinh.
09:45
It's immediate, vital and intimate,
Nó ngay lập tức, quan trọng và thân mật,
09:49
as well as being amorphous and cumbersome.
cũng như là vô định hình và cồng kềnh.
09:52
And yet, it's so easily forgotten.
Chưa hết, nó rất dễ dàng bị lãng quên.
09:58
Climate change is the collective
self-portrait of humanity.
Biến đổi khí hậu là những tập thể
chân dung tự họa của nhân loại.
10:03
It reflects our decisions as individuals,
Nó phản ánh quyết định của
chúng tôi khi là cá nhân,
10:07
as governments and as industries.
khi là chính phủ và các ngành công nghiệp.
10:10
And if there's anything
I've learned from looking at air,
Và nếu có bất cứ điều gì tôi
đã học được từ nhìn vào không khí,
10:13
it's that even though
it's changing, it persists.
mặc dù nó đang thay đổi, nó vẫn tồn tại.
10:16
It may not support the kind of life
that we'd recognize,
Nó có thể không hỗ trợ cuộc sống
mà chúng ta sẽ nhận ra,
10:20
but it will support something.
nhưng nó sẽ hỗ trợ một cái gì đó.
10:24
And if we humans are such a vital
part of that change,
Và nếu con người chúng ta là một phần
quan trọng của sự thay đổi đó,
10:27
I think it's important
that we can feel the discussion.
Tôi nghĩ rằng điều quan trọng để
chúng ta có thể cảm thấy cuộc thảo luận
10:30
Because even though it's invisible,
Bởi vì mặc dù nó là vô hình,
10:35
humans are leaving
a very vibrant trace in the air.
con người đang để lại
một dấu vết rất sâu sắc trong không khí.
10:39
Thank you.
Cảm ơn.
10:44
(Applause)
Vỗ tay.
10:46
Translated by phan truc

▲Back to top

About the speaker:

Emily Parsons-Lord - Artist
Emily Parsons-Lord makes cross-disciplinary contemporary art that is informed by research and critical dialogue with materials and climate science.

Why you should listen

Through investigation into air and light, both conceptually, and culturally, Emily Parsons-Lord interrogates the materiality of invisibility, magic and the stories we tell about reality, the universe and our place in time and space. Tragi-humour, scale and invisibility are often used as access points her conceptual art practice.

Based in Sydney, Australia, Parsons-Lord's recent work includes recreating the air from past eras in Earth's evolution, recreating starlight in colored smoke, created multi-channel video and experimenting with pheromones, aerogel and chemistry. She has exhibited both nationally and internationally and participated in the Bristol Biennial – In Other Worlds, 2016, Primavera 2016 (Australia's flagship emerging art exhibition), Firstdraft Sydney and Vitalstatistix, Adelaide.

Parsons-Lord completed a bachelor of digital media (First Class Honours) 2008 at UNSW Art & Design, and a masters of peace and conflict studies from University of Sydney, 2010. She has been a researcher in residence at SymbioticA, at the Univeristy of Western Australia, and has had solo exhibitions at (forthcoming) Wellington St Projects 2017, Firstdraft in 2015, Gallery Eight in 2013 and the TAP Gallery in 2007, among many others.

More profile about the speaker
Emily Parsons-Lord | Speaker | TED.com