English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TED@IBM

Charity Wayua: A few ways to fix a government

ჩერითი ვეიუა: მთავრობის გამოსწორების რამდენიმე გზა

Filmed
Views 969,914

ჩერითი ვეიუამ გამოიყენა თავისი, როგორც კიბოს მკვლევარის უნარები, თითქოს უპერსპექტივო პაციენტის - მშობლიური კენიის მთავრობის განსაკურნებლად. ის გვიზიარებს გამოცდილებას, თუ როგორ დაეხმარა მთავრობას კარდინალურად გაეუმჯობესებინა ახალი ბიზნესის დაწყების პროცესი, რომელიც ეკონომიკის სიჯანსაღისა და ზრდისთვის აუცილებელი კომპონენტია და რომელმაც ისინი ახალ ინვესტიციებთან და მსოფლიო ბანკის აღიარებასთან მიიყვანა.

- Public sector researcher
IBM's Charity Wayua is a research manager in Nairobi, Kenya, where she leads the company's the public sector research team. Full bio

Growing up in Kenya,
როცა კენიაში ვიზრდებოდი,
00:13
I knew I always wanted
to study biochemistry.
ვიცოდი, რომ ყოველთვის
მინდოდა ბიოქიმიის შესწავლა.
00:14
See, I had seen the impact of the high
prevalence of diseases like malaria,
ვხედავდი ისეთი სწრაფად გავრცელებადი
დაავადებების გავლენას, როგორიცაა მალარია
00:19
and I wanted to make medicines
that would cure the sick.
და მინდოდა დამემზადებინა წამალი,
რომელიც მას განკურნავდა.
00:24
So I worked really hard,
ამიტომაც, ძალიან ბევრი ვიშრომე
00:27
got a scholarship to the United States,
where I became a cancer researcher,
და მივიღე სტიპენდია, გავემგზავრე აშშ-ში,
სადაც გავხდი კიბოს მკვლევარი
00:29
and I loved it.
და მე შემიყვარდა ეს საქმიანობა.
00:32
For someone who wants to cure diseases,
მათთვის, ვისაც დაავადებების
განკურნება სურს,
00:34
there is no higher calling.
არ არსებობს ამაზე დიდი მოწოდება.
00:36
Ten years later, I returned
to Kenya to do just that.
10 წლის შემდეგ
სწორედ ამისთვის დავბრუნდი კენიაში.
00:39
A freshly minted PhD,
"ახლადგამომცხვარი" მეცნიერებათა დოქტორი,
00:43
ready to take on this horrific illness,
მზად ვიყავი გავმკვლავებოდი
ამ საშინელ დაავადებას,
00:45
which in Kenya was almost
certainly a death sentence.
რომელიც კენიაში თითქმის
სასიკვდილო განაჩენს უდრიდა.
00:47
But instead of landing a job
in a pharmaceutical company
ნაცვლად იმისა, რომ
სამსახური ფარმაცევტულ კომპანიაში
00:51
or a hospital,
ან საავადმყოფოში დამეწყო,
00:54
I found myself drawn
to a different kind of lab,
აღმოვაჩინე, რომ სულ სხვა
სახის ლაბორატორია მიზიდავდა,
00:56
working with a different
kind of patient --
რომელიც განსხვავებული ტიპის
პაციენტთან მუშაობდა.
00:59
a patient whose illness was so serious
პაციენტთან, რომელთა დაავადება
იმდენად სერიოზული იყო,
01:01
it impacted every single
person in my country;
რომ ჩემი ქვეყნის
თითოეულ მოქალაქეზე აისახებოდა;
01:04
a patient who needed to get healthy fast.
პაციენტი, რომელსაც ესაჭიროებოდა
სწრაფი განკურნება.
01:07
That patient was my government.
ეს პაციენტი, ჩემი მთავრობა იყო.
01:10
(Laughter)
(სიცილი)
01:14
See, many of us will agree that lots
of governments are unhealthy today.
ბევრი თქვენგანი დამეთანხმება,
რომ დღეს მთავრობების უმრავლესობა ავადაა.
01:16
(Laughter)
(სიცილი)
01:20
(Applause)
(აპლოდისმენტები)
01:22
And Kenya was no exception.
არც კენია იყო გამონაკლისი.
01:28
When I returned to Kenya in 2014,
2014 წელს, როცა კენიაში დავბრუნდი
01:30
there was 17 percent youth unemployment.
ახალგაზრდების უმუშევრობა 17% იყო.
01:33
And Nairobi, the major business hub,
ნაირობი, მსხვილი ბიზნეს-ცენტრი,
01:36
was rated 177th on the quality
of living index.
ცხოვრების ხარისხის ინდექსის მიხედვით
177-ე ადგილზე იყო.
01:39
It was bad.
ძალიან ცუდი იყო.
01:43
Now, an economy is only as healthy
as the entities that make it up.
ეკონომიკა იმდენად ჯანმრთელია,
რამდენადაც მისი შემადგენელი უწყებები.
01:46
So when government --
ამდენად როცა მთავრობა,
01:51
one of its most vital entities --
მისი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ერთეული,
01:52
is weak or unhealthy,
არის სუსტი, ან არაჯანსაღი,
01:54
everyone and everything suffers.
ყველა და ყველაფერი ზარალდება.
01:55
Sometimes you might
put a Band-Aid in place
ზოგჯერ, ტკივილის დროებით შესაჩერებლად,
01:58
to try and temporarily stop the pain.
მტკივან ადგილზე
შეიძლება "პლასტირი დაიკრათ"
02:01
Maybe some of you here have participated
შეიძლება ზოგი თქვენგანი
მონაწილეობდა
02:04
in a Band-Aid operation
to an African country --
"პლასტირის დაკრობის" ოპერაციაში
აფრიკის ქვეყნებში...
02:06
setting up alternative schools,
building hospitals, digging wells --
ალტერნატიული სკოლების და საავადმყოფოების
აშენებაში, ჭების ამოთხრაში,
02:09
because governments there
either weren't or couldn't provide
რადგან ადგილობრივ მთავრობები
თავიანთ მოქალაქეებს,
02:14
the services to their citizens.
არ, ან ვერ აწვდიდნენ ამ სერვისებს.
02:17
We all know this is a temporary solution.
ეს პრობლემის დროებითი გადაწყვეტაა.
02:19
There are just some things
Band-Aids can't fix,
არსებობს რაღაც,
რასაც "პლასტირი" ვერ უშველის.
02:23
like providing an environment
where businesses feel secure
მაგალითად, ისეთი გარემოს შექმნა,
სადაც ბიზნესი თავს უსაფრთხოდ იგრძნობს
02:27
that they'll have an equal opportunity
და ექნება თანაბარი შესაძლებლობა
02:31
to be able to run and start
their businesses successfully.
დაიწყოს და წარმატებით აწარმოოს საქმე.
02:33
Or there are systems in place
ან ისეთი სისტემის არსებობა,
02:36
that would protect the private
property that they create.
რომელიც დაიცავს მათ მიერ შექმნილ
კერძო საკუთრებას.
02:38
I would argue,
გარწმუნებთ,
02:41
only government is capable of creating
these necessary conditions
რომ მხოლოდ მთავრობას შეუძლია შექმნას
აუცილებელი პირობები
02:42
for economies to thrive.
ეკონომიკის განვითარებისთვის.
02:46
Economies thrive when business are able
to quickly and easily set up shop.
ეკონომიკა ყვავის, როცა ბიზნესს შეუძლია
მარტივად და სწრაფად გახსნას მაღაზიები.
02:48
Business owners create new sources
of income for themselves,
ბიზნესმენები იქმნიან
შემოსავლის ახალ წყაროს,
02:53
new jobs get added into the economy
იქმნება ახალი სამუშაო ადგილები
02:56
and then more taxes are paid
to fund public projects.
და მეტი გადასახადით მეტი საჯარო პროექტის
დაფინანსებაა შესაძლებელი.
02:59
New business is good for everyone.
ახალ ბიზნესს ყველასთვის სიკეთე მოაქვს.
03:03
And it's such an important measure
of economic growth,
ის ეკონომიკური ზრდის
მნიშვნელოვანი საზომია.
03:06
the World Bank has a ranking called
the "Ease of Doing Business Ranking,"
მსოფლიო ბანკს აქვს რეიტინგი
სახელად: „ბიზნესის კეთების სიმარტივე“,
03:09
which measures how easy
or difficult it is to start a business
რომელიც ზომავს,
თუ რამდენად რთული ან ადვილი
03:13
in any given country.
მოცემულ ქვეყანაში ბიზნესის დაწყება.
03:16
And as you can imagine,
როგორც მიხვდით,
03:17
starting or running a business
in a country with an ailing government --
ქვეყანაში, სადაც მთავრობა არაჯანსაღია,
03:20
almost impossible.
ბიზნესის დაწყება თითქმის შეუძლებელია.
03:24
The President of Kenya knew this,
which is why in 2014,
კენიის პრეზიდენტმა ეს იცოდა
და ამიტომაც 2014 წელს
03:26
he came to our lab and asked
us to partner with him
ჩვენ ლაბორატორიაში
პარტნიორობის შემოთავაზებით მოვიდა,
03:30
to be able to help Kenya
to jump-start business growth.
მას კენიაში ბიზნესის
ნახტომისებური ზრდის მიღწევა სურდა.
03:33
He set an ambitious goal:
მან ამბიციური მიზანი დაისახა:
03:37
he wanted Kenya to be ranked top 50
in this World Bank ranking.
კენია მსოფლიო ბანკის რეიტინგში
50 საუკეთესოთა შორის უნდა მოხვედრილიყო.
03:39
In 2014 when he came,
2014-ში, როცა ის მოვიდა,
03:45
Kenya was ranked 136 out of 189 countries.
კენია 189 ქვეყნიდან 136-ე ადგილზე იყო.
03:47
We had our work cut out for us.
ჩვენთვის ზედგამოჭრილი საქმე გამოგვიჩნდა.
03:52
Fortunately, he came to the right place.
საბედნიეროდ, ის სწორ ადგილას მოვიდა.
03:55
We're not just a Band-Aid kind of team.
ჩვენ არ ვართ ჯგუფი,
რომელიც პრობლემას დროებით აგვარებს.
03:58
We're a group of computer scientists,
mathematicians, engineers
ჩვენ ვართ კომპიუტერული მეცნიერების,
04:00
and a cancer researcher,
მათემატიკოსების, ინჟინრების
და კიბოს მკვლევარისგან შემდგარი ჯგუფი,
04:04
who understood that in order
to cure the sickness
რომელსაც ესმის, რომ მთავრობისნაირი
04:06
of a system as big as government,
დიდი სისტემის განკურნებისთვის საჭიროა,
04:08
we needed to examine the whole body,
როგორც მთელი ორგანიზმის,
04:10
and then we needed to drill down
all the way from the organs,
ასევე თითოეული ორგანოს,
04:13
into the tissues,
ქსოვილის
04:16
all the way to single cells,
და უჯრედის შესწავლაც კი,
04:17
so that we could properly
make a diagnosis.
რათა შევძლოთ სათანადო დიაგნოზის დასმა.
04:19
So with our marching orders
from the President himself,
ამგვარად, თვით პრეზიდენტის დავალებით,
04:22
we embarked on the purest
of the scientific method:
ჩვენ შევუდექით წმინდა მეცნიერული
მეთოდის გამოყენებას:
04:25
collecting data --
მონაცემთა შეგროვებას.
04:28
all the data we could get our hands on --
ნებისმიერი მონაცმის,
რაზეც ხელი მიგვიწვდებოდა,
04:29
making hypotheses,
ჰიპოთეზების ჩამოყალიბებას,
04:32
creating solutions,
გადაწყვეტის გზების,
04:33
one after the other.
ერთი მეორეს მიყოლებით გამონახვას.
04:34
So we met with hundreds of individuals
who worked at government agencies,
შევხვდით სამთავრობო უწყებებში
დასაქმებულ ასობით ადამიანს,
04:36
from the tax agency, the lands
office, utilities company,
დაწყებული საგადასახადო ორგანოდან,
მიწის, კომუნალური კომპანიებით
04:40
the agency that's responsible
for registering companies,
და კომპანიების მარეგისტრირებელი
სააგენტოებით დამთავრებული.
04:44
and with each of them, we observed
them as they served customers,
თითოეულთან ერთად ვაკვირდებოდით,
თუ როგორ ემსახურებოდნენ მომხმარებლებს.
04:48
we documented their processes --
most of them were manual.
ეს პროცესები დოკუმენტურად აღვბეჭდეთ,
რაც ძირითადად ხელით გაკეთდა.
04:51
We also just went back and looked at
a lot of their previous paperwork
ასევე გადავხედეთ გასული წლების
ძალიან ბევრ დოკუმენტს.
04:57
to try and really understand;
ვცდილობდით ეს პროცესები კარგად გაგვეგო;
05:00
to try and diagnose what bodily
malfunctions had occurred
დაგვესვა დიაგნოზი, სხეულის
რომელი ნაწილის დაზიანებამ გამოიწვია
05:03
that lead to that 136th spot
on the World Bank list.
მსოფლიო ბანკის რეიტინგში 136-ე ადგილი.
05:06
What did we find?
რა აღმოვაჩინეთ?
05:10
Well, in Kenya it was taking 72 days
კენიაში ბიზნესმენს,
საკუთარი ქონების დასარეგისტრირებლად
05:11
for a business owner
to register their property,
72 დღე სჭირდებოდა.
05:16
compared to just one day in New Zealand,
ახალ ზელანდიასთან შედარებით,
სადაც 1 დღე იყო საჭირო,
05:19
which was ranked second
on the World Bank list.
რომელიც მსოფლიო ბანკის
რეიტინგში მე-2 ადგილზეა.
05:21
It took 158 days to get
a new electric connection.
158 დღე იყო საჭირო
ახალი ელექტროგაყვანილობისთვის.
05:24
In Korea it took 18 days.
კორეაში ამას 18 დღე სჭირდებოდა.
05:29
If you wanted to get a construction permit
კენიაში მშენებლობის ნებართვის მისაღებად.
05:32
so you could put up a building,
შენობის მშენებლობის დასაწყებად,
05:35
in Kenya, it was going
to take you 125 days.
საჭირო იყო 125 დღე,
05:36
In Singapore, which is ranked first,
that would only take you 26 days.
სინგაპურში, რომელიც რეიტინგით 1 ადგილზეა,
ეს წაგართმევდათ მხოლოდ 26 დღეს.
05:40
God forbid you had to go to court
ღმერთმა ნუ ქნას, სასამართლოსთვის
მიმართვა დაგჭირვებოდათ,
05:45
to get help in being able to settle
a dispute to enforce a contract,
კონტრაქტის პირობების
შესრულების უზრულველსაყოფად,
05:47
because that process alone
would take you 465 days.
რადგან მხოლოდ ეს პროცესი
წაიღებდა 465 დღეს.
05:51
And if that wasn't bad enough,
უფრო მეტიც,
05:57
you would lose 40 percent
of your claim in just fees --
ზარალის ანაზღაურებიდან 40%-ს
დახარჯავდით გადასახადებში...
06:00
legal fees, enforcement fees, court fees.
იურიდიულ, აღსრულების
და სასამართლოს მოსაკრებლებში.
06:04
Now, I know what you're thinking:
ვიცი ახლა რასაც ფიქრობთ:
06:09
for there to exist such inefficiencies
in an African country,
აფრიკულ ქვეყანაში მსგავსი
არაეფექტურობის საფუძველი
06:12
there must be corruption.
კორუფცია უნდა იყოს.
06:16
The very cells that run the show
must be corrupt to the bone.
ამ პროცესში მონაწილე ყველა "უჯრედი"
ბოლომდე კორუმპირებული უნდა იყოს.
06:18
I thought so, too, actually.
მეც სწორედ ასე ვფიქრობდი.
06:22
When we started out,
როცა ვიწყებდით,
06:24
I thought I was going to find
so much corruption,
ვფიქრობდი, რომ იმხელა
კორუფციას წავაწყდებოდი,
06:26
I was literally going to either die
or get killed in the process.
რომ ან მოვკდებოდი,
ან პროცესში მომკლავდნენ.
06:29
(Laughter)
(სიცილი)
06:33
But when we dug deeper,
თუმცა, რაც უფრო ვუღრმავდებოდით,
06:36
we didn't find corruption
in the classic sense:
ვერ ვპოულობდით კორუფციას,
მისი კლასიკური გაგებით
06:38
slimy gangsters lurking in the darkness,
სიბნელეში ჩასაფრებულ, თაღლით განგსტერებს,
06:42
waiting to grease the palms
of their friends.
მეგობრებისგან ქრთამის მომლოდინეებს.
06:45
What we found was an overwhelming
sense of helplessness.
ერთადერთი რაც ჩვენ აღმოვაჩინეთ
იყო უმწეობის დაუძლეველი გრძნობა.
06:48
Our government was sick,
ჩვენი მთავრობა ავად იყო,
06:53
because government
employees felt helpless.
რადგანაც საჯარო მოხელეები
თავს უმწეოდ გრძნობდნენ.
06:54
They felt that they were not
empowered to drive change.
ისინი ფიქრობდნენ, რომ არ შეეძლოთ
ცვლილებების განხორციელება.
06:58
And when people feel stuck and helpless,
როცა ადამიანებმა თავი უძლურად იგრძნეს,
07:02
they stop seeing their role
in a bigger system.
საკუთარი როლი დიდ სისტემაში
ვეღარ დაინახეს.
07:06
They start to think the work they do
doesn't matter in driving change.
დაიწყეს ფიქრი, რომ მათ საქმიანობას
ცვლილების დაწყებასთან კავშირი არ ჰქონდა.
07:10
And when that happens,
და როცა ასე ხდება,
07:14
things slow down,
ყველაფერი ნელდება,
07:16
fall through the cracks
ბზარებში უჩინარდება
07:18
and inefficiencies flourish.
და არაეფექტურობა ყვავის.
07:19
Now imagine with me,
ახლა ჩემთან ერთად წარმოიდგინეთ,
07:23
if you had a process
you had to go through --
რომ მსგავსი პროცესები უნდა გაიაროთ.
07:24
had no other alternative --
არ გაქვთ სხვა ალტერნატივა.
07:28
and this process was inefficient, complex
ეს პროცესი არაეფექტური, რთული
07:30
and very, very slow.
და ძალიან, ძალიან ნელია.
07:34
What would you do?
რას გააკეთებდით?
07:35
I think you might start by trying
to find somebody to outsource it to,
ვფიქრობ, გარე კონტრაქტორების
მოძიებას დაიწყებდით
07:38
so that they can just
take care of that for you.
ვინც მოგიგვარებდათ ყველაფერს.
07:41
If that doesn't work,
თუ ეს არ იმუშავებდა,
07:44
maybe you'd consider paying somebody
ალბათ გადაუხდიდით ვინმეს,
07:47
to just "unofficially" take care
of it on your behalf --
ვინც "არაოფიციალურად"
მოგიგვარებდათ საქმეებს,
07:49
especially if you thought
nobody was going to catch you.
განსაკუთრებით მაშინ, როცა იფიქრებდით
რომ ვერავინ დაგიჭერდათ.
07:52
Not out of malice or greed,
არა ბოროტი განზრახვის ან სიხარბის გამო,
07:56
just trying to make sure that you get
something to work for you
უბრალოდ რომ დარწმუნებულიყავით,
რომ საქმე გაკეთდებოდა
07:59
so you can move on.
და შეძლებდით გაგეგრძელებინათ სვლა.
08:02
Unfortunately, that
is the beginning of corruption.
სამწუხაროდ, ეს არის კორუფციის დასაწყისი.
08:03
And if left to thrive and grow,
ზრდას და აყვავებას მიბარებული
08:07
it seeps into the whole system,
ის გაჟონავს მთელ სისტემაში
08:09
and before you know it,
და სანამ შეიტყობთ,
08:11
the whole body is sick.
მთელი სხეული ინფიცირდება.
08:12
Knowing this,
ამის ცოდნამ საშუალება მოგვცა
08:16
we had to start by making sure
დავრწმუნებულიყავით,
08:17
that every single stakeholder
we worked with had a shared vision
რომ ყველა დაინტერესებული მხარე
იზიარებდა იმას,
08:19
for what we wanted to do.
რისი გაკეთებაც გვსურდა.
08:24
So we met with everyone,
შევხვდით ყველას,
08:26
from the clerk whose sole job
is to remove staples
დაწყებული სააპლიკაციო პაკეტებიდან
08:28
from application packets,
სამაგრების მომხსნელი მუშაკიდან,
08:31
to the legal drafters
at the attorney general's office,
გენ. პროკურორის კანცელარიაში
08:33
to the clerks who are responsible
for serving business owners
იურიდიული დოკუმენტების შემდგენით
და იმ მუშაკებით დასრულებული,
08:37
when they came to access
government services.
რომელთა პასუხისმგებლობა
ბიზნესმენების მომსახურება იყო.
08:40
And with them,
და მათთან ერთად,
08:43
we made sure that they understood
ჩვენ დავრწმუნდით, რომ მათ ესმოდათ
08:44
how their day-to-day actions
were impacting our ability as a country
ყოველდღიური საქმიანობით როგორ
ახდენდნენ გავლენას ქვეყნის შესაძლებლობაზე
08:46
to create new jobs
and to attract investments.
სამუშაო ადგილების შექმნასა
და ინვესტიციების მოზიდვაზე.
08:51
No one's role was too small;
everyone's role was vital.
არავის წვლილი არ იყო მცირე;
ყველას როლი უმნიშვნელოვანესი იყო.
08:54
Now, guess what we started to see?
აბა გამოიცანით
რა ცვლილებები დავინახეთ?
09:00
A coalition of government employees
საჯარო მოხელეებმა დაიწყეს
კოალიციების ფორმირება და ზრდა
09:02
who are excited and ready to drive change,
და აღტაცებულები მზად იყვნენ
09:05
began to grow and form.
წამოეწყოთ ცვლილებები.
09:07
And together we started
to implement changes
ერთად დავიწყეთ
ცვლილებების განხორციელება,
09:09
that impacted the service
delivery of our country.
რომლბმაც გავლენა იქონია ქვეყანაში
მომსახურების მიწოდებაზე.
09:12
The result?
რა მივიღეთ შედეგად?
09:16
In just two years,
სულ რაღაც 2 წელიწადში,
09:18
Kenya's ranking moved from 136 to 92.
კენიამ 136-დან 92-ე ადგილზე
გადაინაცვლა.
09:20
(Applause)
(აპლოდისმენტები)
09:25
And in recognition of the significant
reforms we've been able to implement
მნიშვნელოვანი რეფორმების გათვალისწინებით,
რომელთა განხორციელებაც შევძელით
09:32
in such a short time,
ასეთ მოკლე დროში,
09:36
Kenya was recognized
კენია, მსოფლიო რეფორმატორების
09:38
to be among the top three
global reformers in the world
საუკეთესო სამეულში
09:40
two years in a row.
ზედიზედ ორჯერ მოხვდა.
09:44
(Applause)
(აპლოდისმენტები)
09:46
Are we fully healthy?
სრულიად გამოვჯანმრთელდით?
09:53
No.
არა.
09:55
We have some serious work still to do.
ჯერ კიდევ მნიშვნელოვანი სამუშაოები
გვაქვს განსახორციელებელი.
09:57
I like to think about these two years
like a weight-loss program.
ამ 2 წელიწადს წონის კლების
პროგრამას ვადარებ.
10:00
(Laughter)
(სიცილი)
10:04
It's that time after months
of hard, grueling work at the gym,
სპორტდარბაზში რამდენიმე თვიანი
მძიმე და დამღლელი შრომის შემდეგ
10:06
and then you get your first
time to weigh yourself,
პირველად რომ იწონები
10:10
and you've lost 20 pounds.
და 10 კილო გაქვს დაკლებული.
10:12
You're feeling unstoppable.
ამ დროს გრძნობ,
რომ ვერაფერი შეგაჩერებს.
10:15
Now, some of you may think
this doesn't apply to you.
ზოგიერთი თქვენგანი ალბათ ფიქრობს,
რომ ეს თქვენ არ გეხებათ.
10:18
You're not from Kenya.
თქვენ არ ხართ კენიიდან.
10:23
You don't intend to be an entrepreneur.
არ აპირებთ მეწარმეობას.
10:24
But think with me for just a moment.
მაგრამ ერთი წუთით დაფიქრდით
10:26
When is the last time
you accessed a government service?
ბოლოს როდის დაგჭირდათ
სახელმწიფო სერვისი?
10:29
Maybe applied for your driver's license,
მაგალითად მართვის მოწმობის ასაღებად,
10:33
tried to do your taxes on your own.
ან გადასახადების გადახდისთვის.
10:36
It's easy in this political
and global economy
ამ პოლიტიკური და გლობალური
ეკონომიკის პირობებში,
10:42
to want to give up when we think
about transforming government.
მმართველობის შეცვლაზე ფიქრისას
მარტივია დანებება.
10:45
We can easily resign to the fact
or to the thinking
ჩვენ მარტივად შეგვიძლია შევეგუოთ ფაქტს
ან ვიფიქროთ,
10:49
that government is too inefficient,
რომ მთავრობა ზედმეტად არაეფექტურია,
10:52
too corrupt,
ზედმეტად კორუმპირებულია,
10:55
unfixable.
შეუძლებელია მისი შეცვლა.
10:56
We might even rarely get
some key government responsibilities
ჩვენ ხანდახან შეიძლება მთავრობის
ზოგიერთი პასუხისმგებლობა
10:58
to other sectors,
სხვა სექტორს გადავულოცოთ,
11:01
to Band-Aid solutions,
ან ვიპოვოთ პრობლემების
დროებით გადაწყვეტის გზები,
11:03
or to just give up and feel helpless.
ან უბრალოდ დავნებდეთ,
თავი უძლურად ვიგრძნოთ.
11:04
But just because a system is sick
doesn't mean it's dying.
თუმცა, როცა სისტემა ავადაა,
ეს არ ნიშნავს, რომ ის კვდება.
11:08
We cannot afford to give up
ჩვენ არ გვაქვს დანებების ფუფუნება,
11:12
when it comes to the challenges
of fixing our governments.
როცა საქმე მთავრობების გამოსწორებას ეხება.
11:15
In the end,
საბოლოოდ,
11:19
what really makes a government healthy
is when healthy cells --
რაც მთავრობას მართლაც აჯანსაღებს
არის პროცესი, როცა ჯანმრთელი უჯრედები...
11:22
that's you and I --
თქვენ და მე...
11:26
get to the ground,
გავდივართ ადგილებზე,
11:29
roll up our sleeves,
ვიკაპიწებთ სახელოებს,
11:31
refuse to be helpless
უარს ვამბობთ უმწეო მდგომარეობაზე
11:32
and believe that sometimes,
და გვწამს, რომ ზოგჯერ,
11:34
all it takes is for us
to create some space
მხოლოდ ის მოგვეთხოვება,
რომ ირგვლივ ჯანსაღი გარემო შევქმნათ,
11:36
for healthy cells to grow and thrive.
სხვა ჯანსაღი უჯრედების ზრდისა
და განვითარებისთვის.
11:40
Thank you.
გმადლობთ.
11:42
(Applause)
(აპლოდისმენტები)
11:43
Translated by Mari Papunidze
Reviewed by Levan Lashauri

▲Back to top

About the speaker:

Charity Wayua - Public sector researcher
IBM's Charity Wayua is a research manager in Nairobi, Kenya, where she leads the company's the public sector research team.

Why you should listen

Dr. Charity Wayua creates commercially viable innovative solutions to address inefficiencies in the delivery of government services with the aim of creating an environment where businesses thrive. Wayua and her team work closely with the government and private sector to co-create various public sector solutions that make the delivery of government services to businesses more efficient and effective. The World Bank ranked Kenya the third most reformed country on its "Ease of Doing Business" ranking two years in a row, moving up 44 places in rank in just two years in part due to the work of Wayua's team.

More profile about the speaker
Charity Wayua | Speaker | TED.com