English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TED2009

Hans Rosling: Insights on HIV, in stunning data visuals

Hans Rosling o HIV: nowe fakty i zdumiewające wizualizacje danych.

Filmed
Views 914,881

Hans Rosling, prezentuje nowe wizualizacje danych, by wyjaśnić zawiłości przyczyn jednej z najniebezpieczniejszych (i najmniej rozumianych) chorób: HIV. Dowodzi, że zapobieganie zakażeniom, a nie leczenie, to klucz do zakończenia epidemii.

- Global health expert; data visionary
In Hans Rosling’s hands, data sings. Global trends in health and economics come to vivid life. And the big picture of global development—with some surprisingly good news—snaps into sharp focus. Full bio

(Applause)
(Brawa)
00:12
AIDS was discovered 1981; the virus, 1983.
AIDS odkryto w 1981, a wirusa w 1983.
00:18
These Gapminder bubbles show you
Diagramy pęcherzykowe z Gapmindera pokażą,
00:23
how the spread of the virus was in 1983 in the world,
gdzie występował wirus w roku 1983,
00:25
or how we estimate that it was.
przynajmniej szacunkowo.
00:29
What we are showing here is --
Na tej osi widzimy
00:31
on this axis here, I'm showing percent of infected adults.
procent dorosłych chorych.
00:33
And on this axis, I'm showing dollars per person in income.
Na tej osi: dochód w dolarach na osobę.
00:40
And the size of these bubbles, the size of the bubbles here,
Rozmiary pęcherzyków pokazują,
00:45
that shows how many are infected in each country,
ilu chorych przypada na kraj,
00:49
and the color is the continent.
zaś kolor - na kontynent.
00:52
Now, you can see United States, in 1983,
W USA w 1983r
00:54
had a very low percentage infected,
widzimy procentowo mało zachorowań,
00:56
but due to the big population, still a sizable bubble.
ale przez dużą populację, pęcherzyk jest spory.
00:59
There were quite many people infected in the United States.
W USA było sporo chorych.
01:03
And, up there, you see Uganda.
Tutaj widać Ugandę.
01:06
They had almost five percent infected,
Niemal 5% zachorowań
01:08
and quite a big bubble in spite of being a small country, then.
i spory pęcherzyk, jak na tak mały kraj.
01:11
And they were probably the most infected country in the world.
Chyba najwięcej zachorowań na świecie.
01:14
Now, what has happened?
Co się stało?
01:19
Now you have understood the graph
Rozumiecie już diagram,
01:21
and now, in the next 60 seconds,
więc przez następne 60 sekund
01:23
we will play the HIV epidemic in the world.
odtworzymy światową epidemię HIV.
01:26
But first, I have a new invention here.
Mam tu nowy wynalazek.
01:29
(Laughter)
(Śmiech)
01:34
I have solidified the beam of the laser pointer.
Zamroziłem wiązkę wskaźnika laserowego.
01:39
(Laughter)
(Śmiech)
01:43
(Applause)
(Brawa)
01:46
So, ready, steady, go!
Do biegu, gotowi, start!
01:52
First, we have the fast rise in Uganda and Zimbabwe.
Szybki wzrost w Ugandzie i Zimbabwe.
01:56
They went upwards like this.
Szybki wzrost w Ugandzie i Zimbabwe.
02:00
In Asia, the first country to be heavily infected was Thailand --
W Azji, pierwszy zainfekowany kraj to Tajlandia.
02:02
they reached one to two percent.
Osiągnęli 1 - 2%.
02:06
Then, Uganda started to turn back,
Uganda zaczyna spadać,
02:08
whereas Zimbabwe skyrocketed,
a Zimbabwe wzbija się w górę.
02:10
and some years later South Africa had a terrible rise of HIV frequency.
Dramatycznie rośnie liczba chorych w RPA.
02:12
Look, India got many infected,
Dużo chorych w Indiach,
02:16
but had a low level.
ale procentowo mało.
02:18
And almost the same happens here.
Tu niemal to samo.
02:20
See, Uganda coming down, Zimbabwe coming down,
Uganda spada, Zimbabwe spada,
02:22
Russia went to one percent.
Rosja rośnie do 1%.
02:25
In the last two to three years,
Przez ostatnie dwa, trzy lata
02:27
we have reached a steady state of HIV epidemic in the world.
światowa epidemia HIV stanęła w miejscu.
02:30
25 years it took.
Zajęło to 25 lat.
02:34
But, steady state doesn't mean that things are getting better,
Stały poziom nie oznacza jednak poprawy,
02:37
it's just that they have stopped getting worse.
a tylko brak pogorszenia.
02:40
And it has -- the steady state is, more or less,
Średnia zachorowań na HIV
02:43
one percent of the adult world population is HIV-infected.
w skali światowej wynosi 1%.
02:47
It means 30 to 40 million people,
Czyli 30 do 40 milionów ludzi,
02:51
the whole of California -- every person,
cała Kalifornia, co do nogi,
02:54
that's more or less what we have today in the world.
tak mają się sprawy dzisiaj.
02:56
Now, let me make a fast replay of Botswana.
Zróbmy teraz replay Botswany.
02:58
Botswana -- upper middle-income country in southern Africa,
To średnio zamożny kraj na południu Afryki,
03:03
democratic government, good economy,
demokratyczny rząd, dobra gospodarka,
03:07
and this is what happened there.
i oto, co się dzieje.
03:10
They started low, they skyrocketed,
Zaczęli nisko, wystrzelili w górę,
03:12
they peaked up there in 2003,
osiągnęli szczyt w 2003 r.,
03:14
and now they are down.
a teraz spadają.
03:17
But they are falling only slowly,
Jednak spadają powoli,
03:19
because in Botswana, with good economy and governance,
bo dzięki dobrym rządom i gospodarce
03:21
they can manage to treat people.
mogą sobie pozwolić na leczenie.
03:23
And if people who are infected are treated, they don't die of AIDS.
Leczeni chorzy nie umierają na AIDS.
03:26
These percentages won't come down
Wskaźniki procentowe nie spadną,
03:29
because people can survive 10 to 20 years.
bo chorzy mogą przeżyć 10 - 20 lat.
03:32
So there's some problem with these metrics now.
Dlatego mamy problem z pomiarami.
03:34
But the poorer countries in Africa, the low-income countries down here,
W biedniejszych krajach, o niższych dochodach,
03:37
there the rates fall faster, of the percentage infected,
wskaźniki liczby chorych spadają szybciej,
03:41
because people still die.
bo ludzie nadal umierają.
03:47
In spite of PEPFAR, the generous PEPFAR,
Pomimo hojności PEPFAR,
03:49
all people are not reached by treatment,
nie do wszystkich docierają leki,
03:52
and of those who are reached by treatment in the poor countries,
a nawet jeśli dotrą, to w biednych krajach
03:55
only 60 percent are left on treatment after two years.
tylko 60% chorych leczy się dłużej niż dwa lata.
03:57
It's not realistic with lifelong treatment
Dożywotnie leczenie jest nierealistyczne
04:00
for everyone in the poorest countries.
w najbiedniejszych krajach.
04:04
But it's very good that what is done is being done.
Dobrze, że robi się chociaż to, co teraz.
04:06
But focus now is back on prevention.
Wrócił nacisk na zapobieganie.
04:09
It is only by stopping the transmission
Tylko powstrzymując infekcje
04:13
that the world will be able to deal with it.
damy sobie radę.
04:16
Drugs is too costly -- had we had the vaccine,
Leki kosztują zbyt dużo.
04:19
or when we will get the vaccine, that's something more effective --
Gdybyśmy mieli szczepionkę, to co innego,
04:21
but the drugs are very costly for the poor.
ale leki są za drogie dla ubogich.
04:24
Not the drug in itself, but the treatment
Nawet nie same leki, a leczenie
04:26
and the care which is needed around it.
i potrzebna wraz z nim opieka.
04:28
So, when we look at the pattern,
Przyglądając się schematowi,
04:32
one thing comes out very clearly:
jedno widać wyraźnie:
04:35
you see the blue bubbles
niebieskie pęcherzyki.
04:37
and people say HIV is very high in Africa.
Powiecie: Afryka choruje na HIV najwięcej.
04:39
I would say, HIV is very different in Africa.
Ja powiem: Afryka choruje na HIV inaczej.
04:41
You'll find the highest HIV rate in the world
Najwyższe wskaźniki HIV na świecie
04:44
in African countries,
znajdziemy w krajach afrykańskich,
04:48
and yet you'll find Senegal, down here --
a jednak Senegal
04:50
the same rate as United States.
ma taki sam wskaźnik jak USA.
04:52
And you'll find Madagascar,
Także wskaźniki Madagaskaru
04:54
and you'll find a lot of African countries
i wielu innych państw Afryki
04:56
about as low as the rest of the world.
są równie niskie, co poza Afryką.
04:58
It's this terrible simplification that there's one Africa
Afryka nie jest jednorodna; to okropne uproszczenie.
05:01
and things go on in one way in Africa.
Afryka nie jest jednorodna; to okropne uproszczenie.
05:05
We have to stop that.
Musimy z tym skończyć.
05:07
It's not respectful, and it's not very clever
Takie podejście jest pozbawione szacunku
05:09
to think that way.
i niezbyt mądre.
05:12
(Applause)
(Brawa)
05:14
I had the fortune to live and work for a time in the United States.
Przez jakiś czas mieszkałem i pracowałem w USA.
05:18
I found out that Salt Lake City and San Francisco were different.
Odkryłem, że Salt Lake City i San Francisco bardzo się różnią.
05:21
(Laughter)
(Śmiech)
05:25
And so it is in Africa -- it's a lot of difference.
Podobnie w Afryce: różnic jest wiele.
05:27
So, why is it so high? Is it war?
Skąd tyle zachorowań? Przez wojnę?
05:30
No, it's not. Look here.
Nie. Spójrzcie tutaj.
05:32
War-torn Congo is down there -- two, three, four percent.
W rozdartym wojną Kongu ledwie 2% – 4%.
05:34
And this is peaceful Zambia, neighboring country -- 15 percent.
A po sąsiedzku, spokojna Zambia: 15%.
05:37
And there's good studies of the refugees coming out of Congo --
Mamy solidne dane o uchodźcach z Konga.
05:41
they have two, three percent infected,
Zarażonych jest 2% do 3%,
05:44
and peaceful Zambia -- much higher.
a w Zambii, bez wojny, dużo więcej.
05:46
There are now studies clearly showing
Nowe badania wykazują,
05:48
that the wars are terrible, that rapes are terrible,
że wojny i gwałty, mimo całej grozy,
05:50
but this is not the driving force for the high levels in Africa.
nie stoją za wzrostem zachorowań.
05:53
So, is it poverty?
Zatem co? Bieda?
05:56
Well if you look at the macro level,
Okazuje się, że w makro skali,
05:58
it seems more money, more HIV.
im więcej pieniędzy, tym więcej HIV.
06:00
But that's very simplistic,
To uproszczenie,
06:02
so let's go down and look at Tanzania.
więc przyjrzyjmy się Tanzanii.
06:05
I will split Tanzania in five income groups,
Podzielę Tanzanię na 5 grup dochodowych,
06:07
from the highest income to the lowest income,
od najwyższego dochodu do najniższego.
06:11
and here we go.
od najwyższego dochodu do najniższego.
06:13
The ones with the highest income, the better off -- I wouldn't say rich --
Najlepiej zarabiający, zamożni ale nie bogaci,
06:15
they have higher HIV.
najczęściej mają HIV.
06:18
The difference goes from 11 percent down to four percent,
Różnica sięga od 11% do 4%,
06:20
and it is even bigger among women.
a w przypadku kobiet nawet więcej.
06:23
There's a lot of things that we thought, that now, good research,
Mieliśmy wiele hipotez, ale wspólne wyniki analiz
06:25
done by African institutions and researchers
afrykańskich instytutów i badaczy z całego świata
06:29
together with the international researchers, show that that's not the case.
pokazują, że nie mieliśmy racji.
06:32
So, this is the difference within Tanzania.
Tak wyglądają różnice w Tanzanii.
06:35
And, I can't avoid showing Kenya.
A teraz spójrzmy na Kenię.
06:37
Look here at Kenya.
A teraz spójrzmy na Kenię.
06:39
I've split Kenya in its provinces.
Podzieliłem Kenię na prowincje.
06:41
Here it goes.
O tak.
06:43
See the difference within one African country --
Zauważcie różnice w obrębie jednego kraju:
06:45
it goes from very low level to very high level,
mamy i najniższy poziom, i najwyższy.
06:48
and most of the provinces in Kenya is quite modest.
Dla większości prowincji skromny.
06:51
So, what is it then?
O co chodzi?
06:54
Why do we see this extremely high levels in some countries?
Skąd takie ekstrema?
06:56
Well, it is more common with multiple partners,
Chodzi o częstą zmianę partnerów,
07:00
there is less condom use,
rzadkie używanie prezerwatyw,
07:03
and there is age-disparate sex --
i rozrzut wiekowy partnerów,
07:06
that is, older men tend to have sex with younger women.
czyli starsi partnerzy i młode partnerki.
07:09
We see higher rates in younger women than younger men
Młode kobiety chorują częściej niż młodzi mężczyźni
07:12
in many of these highly affected countries.
w wielu wysoce zainfekowanych krajach.
07:15
But where are they situated?
Które to kraje?
07:17
I will swap the bubbles to a map.
Przeniosę pęcherzyki na mapę.
07:19
Look, the highly infected are four percent of all population
Z 4% światowej populacji nosicieli HIV
07:21
and they hold 50 percent of the HIV-infected.
połowa znajduje się w tym rejonie.
07:25
HIV exists all over the world.
HIV występuje na całym świecie.
07:28
Look, you have bubbles all over the world here.
Pęcherzyki widać na całej mapie.
07:31
Brazil has many HIV-infected.
W Brazylii jest wiele zachorowań.
07:33
Arab countries not so much, but Iran is quite high.
W krajach arabskich niewiele, ale w Iranie sporo.
07:36
They have heroin addiction and also prostitution in Iran.
W Iranie mają narkomanię i prostytucję.
07:39
India has many because they are many.
W Indiach wiele, bo jest ich dużo.
07:43
Southeast Asia, and so on.
W południowo-wschodniej Azji, itd.
07:45
But, there is one part of Africa --
W tej części Afryki,
07:47
and the difficult thing is, at the same time,
choć to trudne, musimy z jednej strony
07:49
not to make a uniform statement about Africa,
nie wrzucać Afryki do jednego worka
07:51
not to come to simple ideas of why it is like this, on one hand.
i nie spłycać przyczyn problemów,
07:55
On the other hand, try to say that this is not the case,
ale z drugiej strony przyznać,
07:59
because there is a scientific consensus about this pattern now.
że ten schemat został naukowo udowodniony.
08:02
UNAIDS have done good data available, finally,
UNAIDS dostarczyło solidnych danych
08:06
about the spread of HIV.
o zasięgu HIV.
08:09
It could be concurrency.
Może to duża ilość partnerów.
08:12
It could be some virus types.
Może odmiany wirusa.
08:15
It could be that there is other things
Może jeszcze inne czynniki
08:18
which makes transmission occur in a higher frequency.
ułatwiające przenoszenie choroby.
08:22
After all, if you are completely healthy and you have heterosexual sex,
Dla zupełnie zdrowej pary heteroseksualnej
08:25
the risk of infection in one intercourse is one in 1,000.
ryzyko infekcji przy jednym stosunku wynosi 1 do 1000.
08:28
Don't jump to conclusions now on how to
Nie wyciągajcie tylko pochopnych wniosków
08:33
behave tonight and so on.
i bądźcie grzeczni wieczorem.
08:35
(Laughter)
(Śmiech)
08:37
But -- and if you are in an unfavorable situation,
W niekorzystnych warunkach,
08:39
more sexually transmitted diseases, it can be one in 100.
przy wielu chorobach wenerycznych - 1 do 100.
08:42
But what we think is that it could be concurrency.
Przypuszczamy, że chodzi o związki równoległe.
08:45
And what is concurrency?
Co to są związki równoległe?
08:48
In Sweden, we have no concurrency.
W Szwecji nie mamy związków równoległych.
08:50
We have serial monogamy.
Mamy seryjną monogamię.
08:52
Vodka, New Year's Eve -- new partner for the spring.
Wódka, Sylwester, nowa partnerka na wiosnę.
08:54
Vodka, Midsummer's Eve -- new partner for the fall.
Wódka, noc świętojańska, nowy partner na jesień.
08:56
Vodka -- and it goes on like this, you know?
Wódka... i tak dalej.
08:58
And you collect a big number of exes.
Można zebrać pokaźną kolekcję "byłych".
09:00
And we have a terrible chlamydia epidemic --
Mamy okropną epidemię chlamydiozy,
09:03
terrible chlamydia epidemic which sticks around for many years.
która utrzymuje się od wielu lat.
09:05
HIV has a peak three to six weeks after infection
HIV osiąga szczyt w 3 - 6 tygodni po zakażeniu.
09:09
and therefore, having more than one partner in the same month
Współżycie z wieloma partnerami w miesiącu
09:12
is much more dangerous for HIV than others.
zwiększa ryzyko HIV bardziej, niż innych chorób.
09:15
Probably, it's a combination of this.
Pewnie chodzi o wiele czynników naraz.
09:18
And what makes me so happy is that we are moving now
Cieszę się, że rozpatrując problem obecnie
09:20
towards fact when we look at this.
opieramy się na faktach.
09:23
You can get this chart, free.
Ten diagram można obejrzeć za darmo.
09:25
We have uploaded UNAIDS data on the Gapminder site.
Wrzuciliśmy dane z UNAIDS na Gapminder.org.
09:27
And we hope that when we act on global problems in the future
Rozwiązując kolejne globalne problemy
09:30
we will not only have the heart,
posłużmy się nie tylko sercem,
09:34
we will not only have the money,
i nie tylko pieniędzmi,
09:37
but we will also use the brain.
ale także głową.
09:39
Thank you very much.
Dziękuję bardzo.
09:42
(Applause)
(Brawa)
09:44
Translated by Rysia Wand
Reviewed by Kinga Skorupska

▲Back to top

About the speaker:

Hans Rosling - Global health expert; data visionary
In Hans Rosling’s hands, data sings. Global trends in health and economics come to vivid life. And the big picture of global development—with some surprisingly good news—snaps into sharp focus.

Why you should listen

Even the most worldly and well-traveled among us will have their perspectives shifted by Hans Rosling. A professor of global health at Sweden's Karolinska Institute, his current work focuses on dispelling common myths about the so-called developing world, which (he points out) is no longer worlds away from the West. In fact, most of the Third World is on the same trajectory toward health and prosperity, and many countries are moving twice as fast as the west did.

What sets Rosling apart isn't just his apt observations of broad social and economic trends, but the stunning way he presents them. Guaranteed: You've never seen data presented like this. By any logic, a presentation that tracks global health and poverty trends should be, in a word: boring. But in Rosling's hands, data sings. Trends come to life. And the big picture — usually hazy at best — snaps into sharp focus.

Rosling's presentations are grounded in solid statistics (often drawn from United Nations data), illustrated by the visualization software he developed. The animations transform development statistics into moving bubbles and flowing curves that make global trends clear, intuitive and even playful. During his legendary presentations, Rosling takes this one step farther, narrating the animations with a sportscaster's flair.

Rosling developed the breakthrough software behind his visualizations through his nonprofit Gapminder, founded with his son and daughter-in-law. The free software — which can be loaded with any data — was purchased by Google in March 2007. (Rosling met the Google founders at TED.)

Rosling began his wide-ranging career as a physician, spending many years in rural Africa tracking a rare paralytic disease (which he named konzo) and discovering its cause: hunger and badly processed cassava. He co-founded Médecins sans Frontièrs (Doctors without Borders) Sweden, wrote a textbook on global health, and as a professor at the Karolinska Institut in Stockholm initiated key international research collaborations. He's also personally argued with many heads of state, including Fidel Castro.

As if all this weren't enough, the irrepressible Rosling is also an accomplished sword-swallower — a skill he demonstrated at TED2007.


More profile about the speaker
Hans Rosling | Speaker | TED.com